Πέμπτη, 23 Ιουνίου 2016

Βρετανικό δημοψήφισμα: Κρίσιμη αλλά όχι τελεσίδικη οποιαδήποτε απόφαση! ( Δημήτρης Τζάνας)

Η απόφαση των Βρετανών πολιτών για την παραμονή της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αναμφίβολα κρίσιμη. Τα δημοσκοπικά δεδομένα των τελευταίων ημερών γέρνουν υπέρ της παραμονής ενώ για τα γραφεία στοιχηματισμού η υπέρ της παραμονής απόφαση έχει περίπου προεξοφληθεί. Το ερώτημα ωστόσο είναι τί θα σημαίνει η επόμενη ημέρα για τις αγορές (διεθνείς και ελληνικό χρηματιστήριο) αλλά και γενικότερα. Ας εξετάσουμε λοιπόν συνοπτικά τις δύο περιπτώσεις.
Περίπτωση 1. Αποτέλεσμα υπέρ της παραμονής της  Βρετανίας στην Ε.Ε.
Η επόμενη ημέρα
Οι αγορές θα βιώσουν ένα μίνι ράλι ανακούφισης. Όμως, δεδομένου ότι αυτή η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει από την Παρασκευή, η διάρκεια δεν αναμένεται ιδιαίτερα μεγάλη.  Σύντομα, η συζήτηση θα επικεντρωθεί στις άλλες απειλές του διεθνούς περιβάλλοντος: αν και πότε η κα Γέλεν θα αυξήσει τα παρεμβατικά επιτόκια των ΗΠΑ. Αν το τραπεζικό σύστημα της Κίνας είναι ασφαλές και αν το σκιώδες τραπεζικό της σύστημα υπερτροφικό. Και τελικά αν η επιβράδυνση της Κινεζικής οικονομίας μπορεί να αποτραπεί ή αν η παγκόσμια οικονομία μπορεί να αποφύγει την είσοδό της σε ύφεση. Στην Ευρώπη δε, η συζήτηση σύντομα θα περιστραφεί στο ζήτημα της δυνατότητας διατήρησης της συνοχής της καθώς το χάσμα ανάμεσα στη διατήρηση των πολιτικών λιτότητας που προκρίνει η Γερμανία και την εφαρμογή μιας τουλάχιστον λιγότερο σφικτής πολιτικής δεν δείχνει να γεφυρώνεται. Στο μεταξύ, την Κυριακή ψηφίζουν πάλι οι Ισπανοί με χαμηλή προσδοκία για σχηματισμό βιώσιμης κυβέρνησης στη συνέχεια. Φυσικά δε, η εμφάνιση κάποιου νέου "μαύρου ή λευκού κύκνου" είναι πάντα πιθανή αφού το απρόβλεπτο είναι πάντα πιθανό στις αγορές…
Το ελληνικό χρηματιστήριο θα συντονιστεί με τα των διεθνών αγορών εξαντλώντας όμως τη δυναμική του λίγο ψηλότερα, με πλέον αισιόδοξη την κίνηση προς τις 700 μονάδες σε επίπεδο Γενικού Δείκτη εφόσον δεχθούμε από την Moody’s κάποια αναβάθμιση της πιστοληπτικής μας ικανότητας την Παρασκευή. Η συνέχεια, ωστόσο, θα απαιτήσει άλλα δεδομένα με τη μορφή των ουσιαστικών δράσεων στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων με τις εμπροσθοβαρών χαρακτηριστικών κινήσεις να επιταχύνονται (ιδιωτικοποιήσεις, αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων κοκ). Τα μέχρι τώρα ωστόσο δείγματα γραφής δεν επιτρέπουν ιδιαίτερη αισιοδοξία σε αυτόν τον τομέα, ενώ το σκηνικό υπερφορολόγησης και χαμηλής αγοραστικής δύναμης των περισσότερων νοικοκυριών αποθαρρύνει οποιαδήποτε επιχειρηματική πρωτοβουλία. Επιπλέον,  έχει ήδη ξεκινήσει η θερινή περίοδος εισάγοντας και την αυξημένη ραστώνη…
Γενικότερα μιλώντας, μόνο αν το αποτέλεσμα για παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε. είναι με άνετη πλειοψηφία (π.χ. 10 π.μ.) είναι δυνατό να υπάρξει μια ηχηρή απάντηση στο κύμα ευρωσκεπτικισμού που διαπερνά μεγάλο αριθμό χωρών της Ευρώπης. Η προβληματική αρχιτεκτονική της δομής του ευρώ όπως καθορίστηκε από τη συνθήκη του Μάαστριχτ είχε σαν αποτέλεσμα την συσσώρευση πλεονασμάτων από την εξωστρεφή Γερμανία που υιοθέτησε πολιτικές υψηλής ανταγωνιστικότητας ενόσω ο Νότος προχωρούσε σε υπερδανεισμό (δημόσιο και ιδιωτικό), ενώ η ολοκλήρωση άλλων πολιτικών (δημοσιονομικής κυρίως για την αμοιβαιοποίηση του χρέους) και η αποτελεσματική  τραπεζική ένωση παραμένουν σε εκκρεμότητα, πολλώ δε μάλλον το όραμα μιας πολιτικής ένωσης με μορφή ομοσπονδίας. Στο βαθμό λοιπόν που η παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε. είναι οριακή, οι ποικιλόμορφες εκφάνσεις του ευρωσκεπτικισμού θα διευρυνθούν.

Περίπτωση 2. Αποτέλεσμα υπέρ της αποχώρησης της  Βρετανίας από την Ε.Ε.
Η επόμενη ημέρα.
Η πιθανότητα όπως δείχνουν τα δεδομένα είναι μικρή μεν αλλά όχι μηδενική! Επομένως, ουδείς δικαιούται να μιλήσει για αιφνιδιασμό. Παρ’ όλα αυτά, η πιθανολόγηση του κόστους είναι εξαιρετικά δυσχερής, αν και η πρώτη προσέγγιση είναι σχετικά εύκολη. Και εξηγούμαι: στο βαθμό που το αποτέλεσμα εκληφθεί ως εντολή για άμεση έναρξη διαδικασιών αποχώρησης της Βρετανίας από την Ε.Ε., τότε οι οικονομικές επιπτώσεις από τη μείωση των βρετανικών εξαγωγών το 50% των οποίων κατευθύνεται σε χώρες της Ε.Ε. θα είναι ανυπολόγιστες! Ομοίως, ανυπολόγιστες θα είναι οι εκροές κεφαλαίων είτε εκείνων που αφορούν τη μεταφορά επιχειρηματικών δραστηριοτήτων είτε τη μετεγκατάσταση των στρατηγείων των χρηματοπιστωτικών κολοσσών από το City του Λονδίνου σε άλλη ευρωπαϊκή πόλη, τη Φραγκφούρτη πιθανότατα. Ο χρηματοπιστωτικός δε τομέας στο Λονδίνο που μετά από το Big Bang του 1981 κατέχει τα πρωτεία διεθνώς σε όγκους δραστηριότητας σε όλο το φάσμα των προϊόντων, θα υποστεί τεράστιο πλήγμα. Παράλληλα, η στερλίνα θα υποστεί σοβαρή υποτίμηση καθώς η σε βάρος της κερδοσκοπική επίθεση ίσως ξεπεράσει και εκείνη του 1992 που βοήθησε το Σόρος να γίνει ζάμπλουτος (ήδη ανήγγειλε ότι καραδοκεί πάλι...).
Με λίγα λόγια, οι παρενέργειες από ένα brexit ίσως είναι συγκρίσιμες με εκείνες που επήλθαν μετά την κατάρρευση της Lehman Brοthers το 2008. Η βίαιη πτώση των διεθνών αγορών, ανεπτυγμένων και αναδυόμενων της ελληνικής συμπεριλαμβανομένης, είναι αναμενόμενη, ενώ οι προσπάθειες των Κεντρικών Τραπεζών δύσκολα θα τελεσφορήσουν, έστω και αν δηλώνουν σε ετοιμότητα καθώς ήδη έχουν προσφέρει άφθονη ρευστότητα με τα αλλεπάλληλα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης ωθώντας τα επιτόκια σε αρνητικά επίπεδα. Πιθανός ωφελημένος θα είναι ο χρυσός και το bitcoin (!) καθώς οι πάντες θα αναζητούν τα ασφαλή επενδυτικά καταφύγια.
Όμως, ουδείς γνωρίζει  ποιες ενέργειες θα δρομολογηθούν από  ένα οριακό αποτέλεσμα ενός δημοψηφίσματος υπέρ του brexit. Μπορεί για παράδειγμα να ξεκινήσει μια διαδικασία διαπραγματεύσεων ανάμεσα στη Βρετανική κυβέρνηση και τις Βρυξέλλες που θα διαρκέσει για τουλάχιστον μια διετία. Οι έμπειροι περί τις ευρωπαϊκές διαδικασίες ομιλούν για διάστημα τάξης μιας δεκαετίας λαμβάνοντας υπόψη και τις βρετανικές ιδιαιτερότητες. Και το ερώτημα είναι βέβαια τί καθεστώς θα ισχύει κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας μεταβατικής περιόδου, εισάγοντας μια ακόμη πτυχή αβεβαιότητας που ασφαλώς θα προσθέσει νέα καύσιμα στο κλίμα ευρωσκεπτικισμού. Και που θα διαμορφώσει και νέα δεδομένα στο γενικότερο περιβάλλον, με εξελίξεις που ασφαλώς θα απασχολήσουν και τις ΗΠΑ που έχουν ήδη λάβει θέση αποδοκιμάζοντας μια τέτοια εξέλιξη, δήλωση που για πολλούς παρατηρητές αρκεί για να πεισθούμε ότι δεν θα συμβεί τελικά...


αναδημοσίευση από http://www.capital.gr/arthra/3135471/bretaniko-dimopsifisma-krisimi-alla-oxi-telesidiki-opoiadipote-apofasi

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου